Rewolucja w diabetologii: lekarz rodzinny i leczenie cukrzycy

Specjalistów od leczenia cukrzycy w Polsce jest jak na lekarstwo. Brakuje diabetologów, pielęgniarek diabetologicznych, brakuje też nowoczesnych leków. Ministerstwo Zdrowia chce w tych okolicznościach dokonać zmian w systemie opieki nad chorymi na cukrzycę. To lekarze rodzinni przejmą dotychczasową rolę diabetologów.

Do tej pory lekarze POZ zajmowali się głównie przepisywaniem recept i skierowań. Opiekę nad osobami z cukrzycą mieli sprawować specjaliści, czyli lekarze diabetolodzy, do których jest ograniczony dostęp. To oni zajmowali się edukacją i prowadzeniem diabetyków. Uzupełniały ich pielęgniarki diabetologiczne, których również jest za mało w porównaniu do pacjentów z cukrzycą. Lekarze POZ odsyłali diabetyków do specjalistów bądź szpitali, co opóźniało rozpoczęcie leczenia cukrzycy i utrudniało dalsze zmiany w terapii, np. za późno wdrażano insulinoterapię.

Podczas debaty dotyczącej powikłań w cukrzycy typu 2, prof. Leszek Czupryniak i inni eksperci, podkreślali rolę lekarzy rodzinnych w zmniejszaniu powikłań cukrzycowych. Wczesna diagnoza oraz właściwa opieka nad diabetykami są w stanie ograniczyć ryzyko komplikacji zdrowotnych, takich jak retinopatia czy stopa cukrzycowa. Takie efekty mogą zależeć nie tylko od diabetologów, ale też od wspomnianych lekarzy POZ.

To właśnie na początku diagnozy należy wprowadzić intensywne leczenie, które zmierza do unormowania poziomów cukru we krwi. W zaawansowanej cukrzycy jest już za późno na uzyskanie tak wyraźnych efektów. Dlatego to w rękach lekarzy POZ leży skoordynowana opieka nad osobami z cukrzycą, a diabetolodzy mają ich w tym wspomagać. Lekarze pierwszego kontaktu będą jedynie zasięgać opinii specjalistów, przejmując ich rolę w prowadzeniu cukrzycy, także w dobieraniu indywidualnej terapii.

Taki model współpracy jest możliwy w większości przypadków osób z cukrzycą, szczególnie diabetyków bez ciężkich powikłań. Jeśli nowy system zostanie wprowadzony, na pewno wymaga on nacisku na lepszą edukację lekarzy POZ. W Holandii taki system już funkcjonuje. Aż 95% diabetyków prowadzą lekarze rodzinni, a diabetolodzy są ich konsultantami.

Czy sprawdzi się w Polsce? Lekarze pierwszego kontaktu są wystarczająco obłożeni obowiązkami. Dlatego takie zmiany wymagają poważnej reorganizacji. Nie zapominajmy również, że kluczową rolę odgrywają stosowane leki, a pod tym względem wciąż jesteśmy skansenem Europy. Istotne leki są nierefundowane, a dostęp do nowoczesnych terapii – utrudniony. Przed polską diabetologią wciąż stoją te same wyzwania.

Przeczytaj też: 12 pytań o cukrzycę, które powinieneś zadać lekarzowi

Artykuł stworzony na podstawie wniosków z debaty z 17 maja 2017 r. „Rola lekarzy rodzinnych – zdążyć przed powikłaniami w cukrzycy typu 2”.