Oswajanie lęku przed insulinoterapią: krótki przewodnik

Rozpoczęcie leczenia cukrzycy insuliną wiąże się z wieloma obawami. Zastanawiasz się, czy poradzisz sobie z obsługą sprzętu? Nie wiesz, jak wykonać bezbolesny zastrzyk? Poznaj sprawdzone strategie, które pomogą ci przezwyciężyć lęk przed insulinoterapią.

1. Insulinoterapia – nie taka straszna, jak ją malują

Insulinoterapii towarzyszy zła reputacja. Niektórzy traktują ją jako ostatnią deskę ratunku – taką, od której nie ma odwrotu. Z powodu zasłyszanych opinii łatwo się uprzedzić do tej formy leczenia cukrzycy, w tym odwlekać decyzję o jej rozpoczęciu. Tymczasem stawką jest zdrowie. Każdy dzień opóźnienia przybliża do rozwoju poważnych powikłań, takich jak retinopatia czy stopa cukrzycowa. Dlatego przed rozpoczęciem insulinoterapii dobrze jest rozwiać wszelkie wątpliwości z nią związane. Pomocny okaże się lekarz, pielęgniarka diabetologiczna, edukator w cukrzycy lub inni diabetycy, których znajdziesz w grupach dyskusyjnych.

Przeczytaj też: Insulinoterapia – 10 największych mitów

2. Peny czy pompa insulinowa?

Każdy diabetyk znajduje się w innej sytuacji – prowadzi mniej lub bardziej aktywny tryb życia, jest małoletni lub dorosły, posiada większe bądź mniejsze doświadczenie w zarządzaniu cukrzycą. Dlatego formę insulinoterapii dopasuj do własnych potrzeb. Młody diabetyk z krótkim stażem cukrzycowym prawdopodobnie nie zna mechanizmów cukrzycy, np. nie potrafi przewidzieć zagrożeń. W momencie „pracy u podstaw” przejście na pompę insulinową nie jest wskazane. Inny diabetyk w tym samym wieku, ale świadomy cukrzycy, potrafiący nad nią bardziej zapanować, wykorzysta w pełni możliwości pompy. Dlatego nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy wybrać pompę czy peny? W trakcie terapii zawsze możesz zmienić formę podawania insuliny.

Sprawdź też: Pompa insulinowa – wady i zalety

3. Zastrzyki z insuliny – praktyka czyni mistrza

Nie jesteś odosobniony w swoich obawach – pierwszy zastrzyk zazwyczaj wiąże się z niepewnością. Nawet, jeśli drżą ci ręce, z czasem nabierzesz wprawy. Technikę podawania insuliny poznasz od pielęgniarki, która pokaże, jak zebrać fałd skórny, wybrać miejsce do wkłucia i prawidłowo wkłuwać igłę. Od tego zależy wchłanianie leku. Zanim otrzymasz porady od pielęgniarki, zapoznaj się z prostą instrukcją: wstrzykiwanie insuliny krok po kroku. Dzięki temu będziesz wiedzieć, o co zapytać.

Wskazówka: zastrzyki potrenuj na sprężystym przedmiocie, np. piłeczce antystresowej lub cytrusach, które będziesz mógł wyrzucić.

4. Najlepszy wstrzykiwacz insuliny: czyli jaki?

Pen to niewielkie urządzenie służące do automatycznego wstrzykiwania insuliny. Z wyglądu przypomina długopis. Dzięki temu, że jest poręczny obsługa pena jest bardzo łatwa, a także bezbolesna. Wystarczy, że przesuniesz i przytrzymasz „spust”. Insulina automatycznie trafi do tkanek. Za każdym razem z taką samą siłą, bez względu na dawkę.
Wybierz wstrzykiwacz insuliny, który jest:

• prosty w obsłudze,
• lekki i niewielkich rozmiarów,
• pokazuje przyjmowane dawki,
• umożliwia kontrolę dawek,
• informuje, kiedy dawka została wprowadzona.

W podjęciu ostatecznej decyzji pomoże konsultacja z lekarzem lub pielęgniarką.

Na rynku są dostępne również bezigłowe wstrzykiwacze insuliny, szczególnie przydatne dla dzieci z cukrzycą, które boją się kontaktu z igłą.

5. Rozmiar i długość igły – ułatwienie w insulinoterapii

Igły do wstrzykiwaczy decydują o komforcie podawania insuliny. Zabezpieczone są specjalną powłoką, mają cienkie, ostre końcówki, dlatego gładko wchodzą w skórę. Rozmiar oraz długość igieł dobiera się do twojej masy i budowy ciała.

6. Wymiana igły od pena

Igły są jednorazowego użytku, dlatego wymieniaj je po każdym zastrzyku. Tępe bądź zatkane spowodują bolesność przy wstrzykiwaniu, przez co zniechęcą do insulinoterapii. Poza tym wielokrotne użycie tej samej igły zwiększa ryzyko infekcji. Dochodzi do niewielkich urazów tkanki, przez które odkładają się złogi tłuszczowe. Wtedy wchłanianie insuliny jest zaburzone.

Zobacz więcej: Z igły widły… czy na odwrót?

7. Pompa insulinowa – sprawna wymiana wkłucia

Jeśli używasz pompy insulinowej, znacznie rzadziej masz do czynienia z igłą. Wkłucie wymieniasz co 2-3 dni. Czynność ta może wydawać się z początku skomplikowana. W końcu od tego zależy wchłanianie insuliny, a także zdrowy wygląd skóry. Dezynfekcja, stosowanie odpowiednich preparatów, rotacja miejsc kłucia – to kilka zasad, które ułatwią insulinoterapię.

Poznaj szczegółową instrukcję: Jak sprawnie wymienić wkłucie do pompy insulinowej?

8. Zmiany skórne po insulinoterapii – to nie musi się zdarzyć

Obawiasz się zrostów i siniaków powstałych przez wstrzykiwanie insuliny? Komplikacje skórne częściej zdarzają się młodym diabetykom o szczupłej budowie ciała, którzy od dawna chorują na cukrzycę i podają insulinę w brzuch. Ryzyko powstawania takich zmian ogranicza właściwe wykonywanie zastrzyków, w tym regularna wymiana igieł lub wkłucia oraz rotacja miejsc wstrzykiwania.

Sprawdź pozostałe sposoby: Zmiany skórne po insulinoterapii – jak sobie z nimi radzić?

9. Oswoić publiczne wstrzykiwanie insuliny

Podawanie insuliny poza domem bywa kłopotliwe. Wzrok obcych ludzi i związany z nim brak świadomości cukrzycy może utrudniać insulinoterapię w miejscach publicznych. Sam widok igły u wielu osób budzi podejrzenia lub wprawia w zakłopotanie. Niektórzy diabetycy nie przejmują się tym, co pomyśli otoczenie. Inni, w miarę możliwości, udają się w dyskretne miejsce. Zawsze można też (w konsultacji z lekarzem) zmienić schemat insulinoterapii lub podawać insulinę za pomocą wstrzykiwacza bezigłowego.

Poznaj inne możliwości: Podawanie insuliny w miejscach publicznych

10. Warunki przechowywania i transportu insuliny

Na skuteczność insulinoterapii wpływa też stan insuliny. W przypadku hiperglikemii od podania tego hormonu zależy życie osoby z cukrzycą, dlatego przed rozpoczęciem leczenia insuliną, zapoznaj się z zasadami jej przechowywania i transportu – od zwracania uwagi na temperaturę, po miejsce przechowywania.

Dodatkowe informacje znajdziesz tutaj: Przechowywanie insuliny – o czym należy pamiętać?

Najważniejsze, abyś był przekonany do tej formy leczenia cukrzycy. Gdy zauważysz pierwsze postępy w wynikach glikemii, poczujesz się pewniej. Pamiętaj, że zespół terapeutyczny towarzyszy ci na każdym etapie drogi z cukrzycą. Dobrym pomysłem jest podzielenie się z bliskimi osobami wiedzą na temat insulinoterapii. Szczególnie na początku przyda się pomocna dłoń w wykonaniu zastrzyku lub wymianie wkłucia. Osobną, indywidualną kwestią jest właściwe dawkowanie insuliny, które odbywa się w konsultacji z lekarzem.