Otyłość brzuszna – pomijany zwiastun cukrzycy

Osoby otyłe są bardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2. Okazuje się, że nie same dodatkowe kilogramy stanowią zagrożenie dla zdrowia. Wszystko zależy od ich umiejscowienia. Szczególnie niebezpieczna jest otyłość brzuszna.

Tzw. oponka, czyli trzewna tkanka tłuszczowa gromadząca się wokół brzucha, to dodatkowe obciążenie dla organizmu. Tłuszcz w obrębie jamy brzusznej zwiększa oporność na insulinę, co może przyczyniać się do rozwoju cukrzycy typu 2. Prowadzi również do nadciśnienia tętniczego, które często poprzedza zachorowanie na wspomniany typ cukrzycy.

Zobacz też: Niebezpieczny duet – cukrzyca i nadciśnienie

Osoby najbardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2 charakteryzuje:

• wysoki wskaźnik masy ciała (BMI),
• zwiększony obwód talii,
• podwyższony wskaźnik talia-biodra (WHR).

Wskaźnik BMI a ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2

BMI (Body Mass Index) to współczynnik masy ciała. Pozwala ocenić, czy twoja waga jest prawidłowa. W jaki sposób? Masę ciała podaną w kilogramach dzieli się przez kwadrat wysokości podanej w metrach. Tak wyglądają normy BMI dla dorosłych:

• < 15: wygłodzenie,
• 15,1-17,4: wychudzenie,
• 17,5-18,5: niedowaga,
• 18,5-24,9: waga prawidłowa,
• 25,0-29,9: nadwaga,
• 30,0-34,9: I stopień otyłości,
• 35,0-39,9: II stopień otyłości,
• >= 40,0: III stopień otyłości (otyłość skrajna).

Wskaźnik BMI zapewnia ogólne pojęcie o całkowitej ilości tkanki tłuszczowej. Im wyższy, tym większe ryzyko rozwoju takich chorób jak cukrzyca typu 2, miażdżyca czy choroby niedokrwiennej serca.

Wyliczenie współczynnika masy ciała jest niedokładnym wskaźnikiem, np. w przypadku osób, które zwiększają masę mięśniową lub u osób starszych. Poza tym, niektóre osoby z prawidłowym BMI mogą być nadal narażone na rozwój cukrzycy typu 2, np. przez czynniki genetyczne.

Sprawdź też: Czy cukrzyca jest chorobą dziedziczną?

Obwód w talii – sprzymierzeniec cukrzycy

Liczne badania wykazały, że wysoki obwód w talii jest czynnikiem zwiększającym podatność na cukrzycę typu 2. Zagrożeniem dla zdrowia u mężczyzn jest obwód powyżej 100 cm, u kobiet – przekraczający 89 cm.

Według 10-letnich badań opublikowanych na łamach Public Health Nutrition, uczestnicy z zawyżonym BMI i obwodem talii znaleźli się w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.

Stosunek obwodu talii do obwodu bioder (WHR)

Wskaźnik WHR (Waist to Hip Ratio) wylicza się, aby określić typ otyłości oraz rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Wynik powyżej 1,0 zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 i innych problemów zdrowotnych. Bezpieczny współczynnik dla mężczyzn to 0,9 lub mniej, a dla kobiet wynik wskazujący 0,8 lub mniej. Jak obliczyć WHR?

• wyprostuj się i rozluźnij mięśnie brzucha,
• zmierz najwęższy punkt w talii,
• zmierz najszerszy punkt w biodrach,
• skorzystaj z kalkulatora online lub podziel pierwszy wynik (szerokość w talii) przez drugi (szerokość w biodrach).

Skąd bierze się otyłość brzuszna?

Głównymi winowajcami wśród czynników środowiskowych są na ogół siedzący tryb życia, brak regularnej aktywności fizycznej, dieta bogata w węglowodany, pełnotłuste produkty mleczne i tłuszcze nasycone z czerwonego mięsa.

Jak zmniejszyć obwód w talii?

Zacznij od przejścia na zdrową, zbilansowaną dietę. Częściej sięgaj po warzywa i produkty bogate w błonnik, który wspomaga metabolizm. Spożywaj produkty o niskiej zawartości tłuszczu. Efekty zwiększy nawet 30 minut dziennie prostej aktywności fizycznej, takiej jak spacery lub gimnastyka w domowym zaciszu.
Otyłość u diabetyków – jakie powoduje zmiany?

Jeśli jesteś diabetykiem i masz podwyższone wskaźniki BMI oraz WHR, to prawdopodobnie zmagasz się z większą insulinoopornością i wahaniami glikemii.

Przyjrzyj się swojej diecie i stylowi życia:

• czy stosujesz się do zaleceń zdrowego odżywiania?
• dbasz o porcję świeżych warzyw?
• unikasz nadmiernej ilości tłuszczu?
• jak często uprawiasz aktywność fizyczną?
• czy pamiętasz o nawadnianiu organizmu?

To zaledwie kilka ogólnych pytań, które pozwolą na szybką ocenę sytuacji. Wsparciem w zgubieniu dodatkowych kilogramów jest współpraca z zespołem terapeutycznym, m.in. dietetykiem i edukatorem cukrzycowym. Gdy poznasz najważniejsze zalecenia odżywiania w cukrzycy i zrozumiesz mechanizmy rządzące tą chorobą, schudnięcie okaże się kwestią czasu i wytrwałości.

Przeczytaj też: Odchudzanie w cukrzycy