Dobre odżywianie w cukrzycy typu 2.

Odżywianie się w cukrzycy to nic innego jak zdrowe, regularne posiłki oraz wiedza na temat spożycia węglowodanów. Dietę cukrzycową potraktuj jako ważny element leczenia i uzupełnienie zdrowego trybu życia. Aby było łatwiej, możecie całą rodziną odżywiać się według twojego jadłospisu. Jest to szczególnie wskazane również w przypadku zdrowych osób, zwłaszcza z nadwagą. 

Przeliczaj węglowodany

Produkty żywnościowe dziel na trzy kategorie: białko, tłuszcze i węglowodany. Te ostatnie wpływają na stężenie cukru we krwi, bo po strawieniu przemieniają się właśnie w cukier, który wędruje do krwiobiegu i podwyższa glikemię. Insulina sprawia, że cukier przedostaje się z krwi do komórek i tam może służyć jako źródło energii. Jeśli opanujesz liczenie węglowodanów, białka i tłuszczy, łatwiej ci będzie zaplanować posiłki, a także określić dawkę insuliny. Poza tym urozmaicisz swoją kuchnię.

Najwięcej węglowodanów znajduje się w pokarmach zawierających skrobię, czyli w pieczywie, makaronie, ryżu, krakersach i zbożach. Do warzyw bogatych w skrobię należą ziemniaki, kukurydza groch i fasola. Znajdziesz ją również w owocach oraz sokach, mleku, jogurtach i słodyczach.

Przeliczanie węglowodanów może odbywać się na dwa sposoby:

1. System wymienników węglowodanowych (WW): opiera się na porcjach jedzenia zawierających 10 g węglowodanów. System ten pozwala na zastąpienie jednego produktu innym, który dostarcza takiej samej ilości WW. Choć pozornie wydaje się pracochłonny, zasada jest całkiem prosta: każde 10 g węglowodanów przyswajalnych odpowiada 1 WW, czyli 1 jednostce insuliny. Jeśli twój posiłek zawiera 30 g węglowodanów, oznacza to 3 WW. Trzy wymienniki węglowodanowe oznaczają przyjęcie 3 jednostek insuliny. Ważne jest, aby wymieniać między sobą produkty z tej samej grupy, np. warzywa na inny rodzaj warzyw. Dietetyk przedstawi ci proste sposoby przeliczenia produktów na WW oraz otrzymasz od niego tabele kaloryczne.

Ta metoda gwarantuje kontrolę spożycia węglowodanów i dostosowanie dawek insuliny.

2. Liczenie zawartości węglowodanów: obliczasz liczbę węglowodanów (w gramach) zawartą w każdym posiłku. Informacje na temat zawartości węglowodanów znajdziesz na etykietach żywnościowych, w książkach oraz tabelach, w menu niektórych restauracji i programach komputerowych.

Jeśli zdecydujesz się korzystać z książek i tabeli, pamiętaj o wcześniejszym zważeniu produktów, bo nie zawsze „książkowa” kromka chleba ma w rzeczywistości tyle gramów, ile kromka na talerzu.

Zastępuj cukry proste cukrami złożonymi

Cukry proste wchłaniają się wyjątkowo łatwo, co nie sprzyja kontrolowaniu cukrzycy. Dlatego warto ograniczyć ich spożycie i zastąpić je cukrami złożonymi, które znajdziesz, np. we wspomnianej wcześniej skrobi. Mile widziane są również zielone i czerwone warzywa z niską ilością węglowodanów, takie jak kalafior, szpinak, ogórki, kapusta, papryka, rzodkiew i pomidory. Nie należy jednak wykluczać z diety produktów węglowodanowych. W przeciwnym razie nasz organizm sam zacząłby wytwarzać cukry z tłuszczu i białek, a efektem ubocznym tego procesu jest kwas mlekowy oraz związki ketonowe grożące, m.in. kwasicą.

Jak spożywać tłuszcze?

Optymalna zawartość tłuszczów to 20-30% wartości kalorycznej pożywienia. Należy zwracać uwagę na rodzaj tłuszczów. Zwierzęce nie są wskazane ze względu na dużą ilość cholesterolu i kwasów tłuszczowych, które przyczyniają się do miażdżycy. Zastąp je tłuszczami roślinnymi. Na liście zakazanych produktów umieść słoninę, masło, smalec, ciastka z kremem i pozostałe tłuste słodycze.

Zapotrzebowanie na białko

Białko nie tylko korzystnie wpływa na poziom cukru, ale też nie obciąża organizmu energetycznie w przeciwieństwie do tłuszczy. Bogate w aminokwasy jest białko zwierzęce, ale należy pamiętać o tym, że mięso zawiera też tłuszcze zwierzęce i uzupełniać jadłospis o białko roślinne. Najlepszym wyborem są chude mięsa, wędliny i ryby, odtłuszczone mleko i białe sery. Z kolei najbardziej wartościowe źródła białka roślinnego to suche nasiona roślin strączkowych, czyli groch, soczewica, fasola oraz soja. Jeśli z powodu cukrzycy chorujesz na nerki, powinieneś ograniczyć spożycie białka, stosownie do zaleceń lekarza.

Wzbogacaj dietę w błonnik

Błonnik opóźnia wchłanianie cukru z przewodu pokarmowego do krwi. W przypadku wcześnie wykrytej cukrzycy typu 2, dieta bogata w błonnik może odsunąć moment farmakoterapii lub chociaż umożliwi zmniejszenie dawek leków. Produkty bogate w błonnik to warzywa liściaste, jarzyny, produkty pełnoziarniste, fasola, płatki owsiane, śliwki, pomarańcze i grejpfruty; nic na co mógłbyś kręcić nosem.

Ostrożnie z alkoholem

Mówiąc wprost, najlepiej go nie pić wcale. Alkohol zaburza przemianę materii, hamuje wytwarzanie glukozy przez wątrobę, co sprzyja niedocukrzeniu. Szczególnie groźne jest spożycie alkoholu bez przekąski. Jeśli już decydujesz się wypić z jakiejś nadzwyczajnej okazji, to pamiętaj, aby niewielką ilość wina lub piwa spożyć wraz z posiłkiem. Nie przekraczaj jednorazowo 20 g wódki lub whisky i zrezygnuj z napojów alkoholowych zawierających cukier. Picie alkoholu przez diabetyków z dyslipidemią (hipertriglicerydemią), neuropatią i zapaleniem trzustki jest całkowicie zabronione.

Zaopatrz się w przekąski

Dobrze jest mieć pod ręką przekąskę, góra dwie. Poza domem zdrowe przekąski to prawdziwe wyzwanie. Mogą to być warzywa z sosem jogurtowym. Jeśli nie masz ochoty na wcześniejsze przygotowywanie przekąski, spakuj do torby migdały, orzeszki włoskie albo orzechy ziemne. Mają niski indeks glikemiczny i zawierają niewiele kalorii. Nie zaszkodzi ci też parę krakersów pełnoziarnistych, jabłko ze skórką lub jogurt light.

Pij wodę 

Pilnuj, aby twój organizm był odpowiednio nawodniony. Kiedy brakuje wody, mózg automatycznie blokuje uwalnianie insuliny odpowiedzialnej za rozprowadzanie wody w organizmie. Prawidłowe picie wody ma decydujący wpływ, szczególnie we wczesnym stadium choroby. A z przyczyn bardziej prozaicznych – picie wody zmniejszy łaknienie i na obiad zjesz mniejszą porcję.

Zalecenia dietetyczne dla diabetyka można streścić w kilku punktach:

1. Posiłki jadaj często

2. Dbaj o regularne pory spożywania posiłków

3. Nie przejadaj się

4. Codziennie jadaj warzywa i owoce

5. Wzbogać dietę o produkty zbożowe pełnoziarniste

6. Ogranicz spożycie tłuszczów, cukru, soli i produktów zawierających dużo cholesterolu

7. Mięso spożywaj z umiarem

9. Stroń od alkoholu

10. Pij wystarczającą ilość wody